Yeme Bozukluklarında Beslenme Tedavisi

BESLENME VE DİYET DANIŞMANLIĞI MERKEZİ

Yeme Bozukluklarında Beslenme Tedavisi

5 Mayıs 2019 Kategorilendirilmemiş 0

Çalışma hayatının günün büyük bir bölümünü alması ve iş yükünün çok olması bireylerde strese ve yemek yememeye; veya fast food gibi kalorisi yüksek yemeklere yönelmesine neden olmaktadır. Bunun sonucunda işten arta kalan akşam ve gece gibi zamanlarda bireyler daha çok besin tüketmekte ve sağlıksız beslenmektedir.
Yeme bozuklukları uzun dönem tedavi gerektiren kronik hastalıklardır. Sıklıkla depresyon, madde bağımlılığı ve anksiyete bozuklukları gibi mental bozukluklarla birlikte görülür. Temel özelliği kişinin kendisini şişman olarak algılaması, baş edilemeyen duygusal karmaşalara aşırı yemek yemenin eşlik etmesi, ağırlık kazanmaktan ve şişman olmaktan korkması ve zayıflamaya yönelik katı bir istek duyma ile bağlantılı bedensel imge rahatsızlığının olmasıdır.
DSM-IV-TR (The Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) ( Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatiksel El Kitabı)’nin tanı ölçütlerine göre yeme bozuklukları;

Anoreksia Nervosa,

 Bulimia Nervosa,

Atipik Yeme Bozukluğu olarak üçe ayırmaktadır.

Anoreksiya Nevroza Belirtileri
Kilo almaktan korkar, şişmanlık onlar için kabus gibidir. Eski kilolarına ya da çevrelerinde görünüm olarak beğeni kazanan kişilerin kilosuna inmek için hedef belirler, gün içinde farklı zamanlarda tekrar tekrar tartılırlar. Toplum içerisinde ufak porsiyonlar tüketirler, aç olsalar bile tok olduklarını söylerler. Kısa sürede çok fazla kilo verirler.
Kabızlık ve düzensiz menstürasyon sorunları vardır, tüylenme ve saç dökülmesi problemi yaşarlar. Normal miktarda besin tükettikten sonra mide bulantısı veya şişlik hissederler. Hiperaktif, depresif, korkak ve agresif olurlar. Gitgide sosyal çevrelerini kısıtlarlar. Sürekli spor veya ağır egzersizler yaparlar. Özellikle temizlik ve ders çalışma ile ilgili saplantılara rastlanabilir.

Bulimia Nevroza
Tıkınırcasına yeme periyotları ve arınma davranışları ile karakterize olan bir yeme bozukluğudur. Hasta kusar, laksatif ve diüretik ilaçlar alıp, lavman yaparak yediği yiyecekleri çıkarır. Aç kalırlar, ya da aşırı egzersiz yaparlar. Genellikle ergenliğin son veya erişkinliğin ilk dönemlerinde görülmektedir.
Belli bir sürede birçok insanın tüketemeyeceği miktarda besin tüketmesi, bu periyotta kendini durduramama hissi, arınma davranışları, tıkınırcasına yeme ve arınma davranışlarının 3 ay süresince haftada en az iki kez görülmesi belirgin tanı ölçütleridir.

Atipik Yeme Bozuklukları


Tıkınırcasına Yeme Sendromu ( Binge Eating Disorders)
Tıkınırcasına yeme sendromlu kişiler bulimia nervozalı kişilerde olduğu gibi tıkınırcasına yeme olaylarına sahip fakat farkı tıkınırcasına yeme sendromlu kişilerin arınma eylemlerinde bulunmamalarıdır.
Genellikle tıkınırcasına yeme nöbeti stres ile ilişkilidir. Bireyler besinleri öfke, mutsuzluk ve yetersizlikle baş etmek amacıyla kullanırlar. Tıkınırcasına yeme sendromu olan hastaların, yeme bozukluğu endişeleri değil, ağırlık kontrolü endişeleri vardır. Tıkınırcasına yeme eyleminin altı ay süresince en az haftada iki kez olması bireylerde tıkınırcasına yeme teşhisi için gereklidir.


Gece Yeme Sendromu (Night Eating Syndrome) 
Gece yeme sendromu uykunun bozulur hale gelmesi ve enerji alımının eş zamanlı örneğiyle ortaya çıkar. Bu senkronizenin sebebi normal uyuma siklusunun ve yeme şeklinin bozulmasından kaynaklanır. Günlük kalorinin en az %50’sinin son akşam yemeğinden sonra atıştırmalar ile alınması ve yenilen besinlerin genel içeriğini şeker ve nişasta gibi karbonhidratların oluşturması ile karakterize bir hastalıktır. Uyandıktan sonra ilk öğünü birkaç saat geciktirme ve gece yediklerinden dolayı mide bozukluğu rahatsızlıkları görülür. Hasta sabahleyin uyandığı zaman iyi durumdadır ve gün ilerledikçe ruhsal durumu bozulmaktadır.
Nedeni serum melatonin düzeyinin düşmesi, leptin hormonunun azalması ve kortizol düzeyinin yüksek olması düşünülmekle birlikte asıl neden aşırı strestir.

Yeme bozukluklarının tedavisi

Yeme bozukluklarının tedavisi zordur. Mümkün olduğunca çabuk profesyonel yardım alınmalıdır. En iyi tedavi yöntemi ilaç tedavisi, psikolojik tedavi ve beslenme tedavisini içeren kombine bir çalışma ile gerçekleşmektedir.Beslenme tedavisinde beslenmenin değerlendirilmesini, mümkünse ağızdan beslenme ile malnütriyonun düzeltilmesini, gerekirse nazogastrik beslenmenin sağlanmasını, uygun vitamin ve mineral eklenmesini ve genel beslenme eğitiminin verilmesini kapsamaktadır. Hastaya ilk olarak düzenli yeme alışkanlığını ve sağlıklı bir diyet kabul ettirmelidir. Diyette, hastanın istediği yiyecek ve arzu ettiği miktarda olmalıdır.Anoreksialı kişi tehlikede olmadığına ve yardıma gerek duymadığına inanır, Bulimialı kişi ise sorunun farkındadır ama tekrar kilo alma korkusu ile tedavi görmek istemez. Bu yüzden ailenin de eğitim alması ve bilgilendirilmesi gerekmektedir. Tedavi süreci birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir. Ancak tedaviden sonra da tekrarlayabilmesi hala bir sorun olmaya devam edebilmektedir.

Yeme Bozukluklarında Beslenme Tedavisi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

×

Merhaba!

× Size nasıl yardımcı olabilirim ?